ETHICSCHOOL
Mary Kaldor bepleit humane veiligheid van onderop

Op 27 februari legde professor Mary Kaldor haar praktische invulling van het concept ‘human security’ uit, in een lezing bij het IDLO in Den Haag. De internationale gemeenschap mist effectieve middelen om hedendaagse nieuwe oorlogen te bestrijden. Human security biedt nieuwe kansen. Nieuwe oorlogen zijn geen politieke wedstrijd meer, maar gemilitariseerd neoliberalisme. Gewapende groeperingen hebben belang bij geweld, niet bij winst. Dit creëert een gewelddadige toestand in de samenleving. Nieuwe actoren voeren de strijd, niet alleen formele legers, maar ook georganiseerde opstandelingen, paramilitairen en activisten. In de godsdienstoorlogen in de 17e eeuw kwam individualisme op tegen een verpletterende rol van de RK-kerk. In Noord-Ierland stonden katholieken en protestanten tegenover elkaar. We hebben allemaal meerdere identiteiten. Als een daarvan een politieke identiteit wordt, worden conflicten omgevormd tot sektarische conflicten. Burgers hadden nooit van deze verschillen gehoord, maar worden zich ervan bewust door sektarische politiek. Waar vroeger de oorlog werd beslist op het slagveld, zijn nu burgers het eerste slachtoffer van geweld. Sektarische groepen beginnen daarbij met overheidsgebouwen en civiele opinieleiders uit hun eigen gelederen die tegen sektarisme zijn, om politieke macht te verwerven. Oude oorlogen werden gefinancierd uit belastingen, en alle burgers werden gemobiliseerd. Nieuwe oorlogen reduceren de staatsmacht, en haar inkomsten. Buitenlandse donoren en criminele inkomstenbronnen houden het geweld in stand. Hoge werkloosheid geeft burgers geen vreedzame bronnen van inkomsten. Nieuwe oorlogen worden gevoed door diepgewortelde extremistische politieke conflicten, in mondiale netwerken van vluchtelingen, georganiseerde misdaad en terrorisme.

Wat te doen? De geopolitieke oorlog tegen de terreur is niet gewonnen, en heeft juist de weerstand versterkt. Geavanceerde militaire technologie is niet geschikt om je wil op te leggen. Ongeorganiseerde troepen gebruiken laag-technologische wapens zoals geïmproviseerde bommen die met een mobiele telefoon bediend worden. Raqqa ligt in puin, de burgers zijn gefrustreerd, en IS is ontsnapt. Top-down vredestichten legitimeert terroristen. Stop het geweld tussen deze groeperingen, dat zal waarschijnlijk ook het geweld tegen burgers beperken. Perk de roofzuchtige sociale omstandigheden in. Het concept ‘Responsibility to Protect’ (internationale verantwoordelijkheid voor de bescherming van burgers) is geassocieerd met militair ingrijpen om etnische zuivering te stoppen. Inderdaad hielpen luchtaanvallen om de ergste uitwassen te stoppen. Gewapende groeperingen blijven echter actief. De nadruk op militaire interventie in plaats van het recht op bescherming is problematisch.

Het Human Development Report 1994 noemde de term ‘human security’ als eerste. Dit geeft gemeenschappen van burgers in plaats van staten het recht op materiële in plaats van fysieke veiligheid. Milieu en economie spelen een rol, dit is uitgewerkt in ontwikkeling als een veiligheidsbeleid in de UNDP. Ook de Helsinki verdragen uit 1975 markeren een sleutelmoment. Deze hebben drie manden: veiligheid, economische en sociale samenwerking, en mensenrechten. Ann Gartner en Amartya Sen hebben het concept ‘human security’ uitgewerkt in relatie tot mensenrechten. Ons boek is geschreven in opdracht van Javier Solana. Wij zien human security als uitbreiding van de rechtsstaat. Zet ambulances, brandweer en politie in om mensen te helpen. Veiligheidsbeleid moet de rechtsstaat uitbreiden naar conflictgebieden. EU-missies zijn hier vaak op gericht.

Mary Kaldor is Professor of Global Governance and Director of the Conflict and Civil Society Research Unit in the LSE Department of International Development.

Referentie: Chinkin, Christine and Kaldor, Mary (2017) International law and new wars. Cambridge University Press, Cambridge, UK. ISBN 9781316759868 http://eprints.lse.ac.uk/84509/

Dialoog over nanotechnologie
nanorechtenvrede: Youtube usermovies
Youtube usermovies

Meld u aan voor de EthicSchool nieuwsbrief (Engels)